233 نکته نقشه برداری

1. براي اندازه گيري عمليات خاکي در متره و برآورد از واحد متر مکعب استفاده مي شود.

2. آجر خطائي ، آجري است که در اندازهاي 5×25×25 سانتيمتر در ساختمانهاي قديمي براي فرش کف حياط و غيره بکار مي رفت.

3. چنانچه لازم باشد در امتداد ديواري با ارتفاع زياد که در حال ساختن آن هستيم بعدا ديوار ديگري ساخته شود بايد لاريز انجام دهيم.

4. هرگاه ابتدا و انتهاي يک ديوار در طول ديوار ديگري بهم متصل شود ، به آن ديوار در تلاقي گفته مي شود.
5. در ساختمانهاي مسکوني (بدون زيرزمين)روي پي را معمولا بين 30 تا 50 سانتي متر از سطح زمين بالاتر مي سازند که نام اين ديوار کرسي چيني است.

6. قوس دسته سبدي داراي زيبايي خاصي بوده و در کارهاي معماري سنتي استفاده مي شود.
7. حداقل ارتفاع سرگير در پله 2 متر مي باشد.

8. ويژگيهاي سقف چوبي :الف)قبلا عمل کلافکشي روي ديوار انجام مي گيرد ب)عمل تراز کردن سقف در کلاف گذاري انجام مي شود ج)فاصله دو تير از 50 سانتيمتر تجاوز نمي کند د)تيرها حتي الامکان هم قطر هستند.

9. گچ بلانشه کندگير بوده ولي داراي مقاومت زياد مانند سيمان سفيد است.

10. به سيمان سفيد رنگ معدني اکسيد کرم اضافه مي کنند تا سيمان سبز به دست آيد.

بقيه در ادامه مطلب.......

ادامه نوشته

مساحت کویرهای ایران

در حال حاضر، سطح بیابان‌ها, كویرها و شن‌زارهای كشور ۳۴ میلیون هكتار و مراتع فقیر كویری ۱۶ میلیون هكتار برآورد می‌شود.بر اساس دومین گزارش وضعیت محیط زیست سال ۱۳۸۴ فلات ایران با قرار گرفتن روی كمربند خشك نیم‌كره شمالی دارای ذخایر منابع آبی بسیار ضعیف و نزولات جوی كم, تغییر سالیانه بسیار شدید و میزان پوشش گیاهی ....

ادامه نوشته

کارگاه آموزشی آشنایی با gps وكاربردهاي آن

بدينوسيله به اطلاع كليه دانشجويان محترم رشته هاي جغرافيا زمين شناسي وكشاورزي مي رساند كارگاهي با عنوان((آشنايي با gps وکاربردهای آن))روز دوشنبه  ۶/۸/۹۲ از ساعت ۱۵الی ۱۷در محل دانشگاه پیام نورقوچان برگزار خواهدشد

«مراحل ژئورفرنس کردن در محیط ArcMap»

«مراحل ژئورفرنس کردن در محیط arcmap»

 

1- نقشه اسکن شده را با استفاده از ابزار add data به محیط arcmap اضافه می کنیم.

2- ابزارgeorefrencing را فعال می کنیم.

3- در جدول مختصات قبل از ثبت مختصات ها تیک auto adjust را برمیداریم.

4- ابزار magnifier را برای بزرگنمایی از قسمت window فعال می کنیم.

5-  مختصات چهارنقطه را با استفاده از ابزار add control point نوار georefrencing مشخص کرده وبا تبدیل دقیقه ها از  15 به 25 و 30 به 50 و 45 به 75 ثبت می کنیم.)توجه:در هنگام وارد کردن مختصات در جدول ژئورفرنس بین درجه و دقیقه علامت نقطه می گذاریم وطول ها زیر محورxها و عرض ها زیر محورyها ثبت می شود)

6- برای تعیین مقدار خطا پس از وارد کردن مختصات تیک auto adjust را می گذاریم باید میزان خطای تصحیح هندسی کمتر  از0/0004باشد.

7- در مرحله آخر rectify کرده و مسیر ذخیره فایل را مشخص می کنیم بهتر است نقشه جدید با فرمت tiff ذخیره شود.

8- لایه نقشه حاضر در صفحه را remove کرده و لایه rectify شده را باز می کنیم.

مراحل تنظیم سیستم مختصات(Coordinate system)برای ایران

مراحل تنظیم سیستم مختصات(coordinate system)برای ایران

 

1- در قسمت table of content بر روی layers  راست کلیک کرده وارد properties شده و تب مربوط به coordinate system را فعال کرده از قسمت select a coordinate system علامت مثبت کنار predefined را کلیک می کنیم تا باز شود سپس projected coordinate systems و در مرحله بعدutm وwgs1984 را باز کرده ومتناسب با منطقه مورد مطالعه ،مثلا برای شرق استان گلستان  zone 40n را انتخاب و okمی کنیم.

 

 

تذکر:در سیستم utm هر 6 درجه در یک zone واقع شده است بنابراین دور تا دور کره زمین با 60 zone پوشش داده شده است که کشور ایران در 4 زون 38-39-40-41 قرار دارد.

منبع مطلب: http://gismap.blogfa.com

قابل توجه كليه دانشجويان محترم دانشگاه پيام نور

بدينوسيله به اطلاع كليه دانشجويان محترم مي رساند مراسم مشتركي بين دانشگاه پيام نور واداره منابع طبيعي وآبخيزداري شهرستان قوچان درمحل دانشگاه پيام نور به مناسبت هفته منابع طبيعي  در روز شنبه مورخ ۱۹/۱۲/۹۱ساعت ۱۰الي ۱۱صبح تحت عنوان نقش دانشجويان در حفظ وحراست از عرصه هاي منابع طبيعي برگزار مي گردد.

لذا از كليه دانشجويان محترم دعوت مي گردد در اين مراسم شركت نمايند.

کاربرد رایانه در آموزش جغرافیا

          در دهه‌ی حاضر، احتمالاً تعریف سواد و بی‌سوادی با تعاریف متعارف متفاوت خواهد بود و شاخص باسوادی به قدرت بهره‌گیری از رسانه‌های ارتباطی خاص همانند رایانه و اینترنت مربوط خواهد شد. در این حالت، نقش مدرسه همانند آن در دهه‌های گذشته نخواهد بود. خانه، رسانه‌های ارتباط جمعی، تکنولوژی نوین ارتباطات و… نیز نقش مدرسه را ایفا خواهند کرد و شاید اینترنت در پایان دهه‌ی اول این قرن همانند تلفن، وسیله‌ای فراگیر و مورد نیاز بخش وسیعی از مردم قرار گیرد.[1] بنابراین، امروزه یادگیری مبتنی بر رایانه و آموزش به کمک رایانه‌، جایگاه خاصی را در نظام‌های آموزش و پرورش پیشرفته‌ی جهان دارد زیرا با رشد سریع و لحظه به لحظه قابلیت‌های رایانه‌ای و تأثیر کاربردی آن در تمام ابعاد زندگی انسان‌ها، اعم از فردی و اجتماعی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، تجاری، نظامی، اجتماعی، دینی، فرهنگی، آموزشی و… اهمیت فرایند یاددهی-یادگیری رایانه در شرایط خاص جامعه ملی در ضرورت انطباق با جامعه جهانی بیش‌تر احساس می‌شود.

بقیه درادامه مطلب         

 

ادامه نوشته

نمونه سوالات مبانی ژئومورفولوژی

ژئومورفولوژی ساختمانی

1.ژئوموروفولوژئ ساختمانی ناهواری های زمین رادر رابطه با کدام ویژگی مطالعه می کند؟           

1.ساختمان سنگ شناسی     2. اشکال ساختمانی      3.ساختمان زمین ساخت     4.ساختمان زمین شناسی×

 2.(شکل ژیزمان)به کدامیک از موارد زیر اطلاق می شود؟

 1.سختی سنگهای آذرین     2.ماهیت عریان شده سنگ های آذرین      3.عمق انجماد مگما×    4.سرعت انجماد ماگما

 3.اگر گدازه بطور نگهانی سردشود چه اتفاقی می افتد؟

 1.بافت ذره بینی      2.بافت خمیر بی شکل      3.بافت دانه درشت      4.بافت شیشه ای×

 4.کدامیک از سنگهای زیردارای خاصیت قلیایی(بازی) هستند؟

 1.گابرو×     ۲.گرانیت   ۳.میکرولیت

 5.اشکال مشابهی که ازپرشدن دودکشهای آتششانی به جای می ماند چه می گویند؟

1.دایک    ۲.سیل    3.لاکولیک    4.نک×            بقیه درادامه مطلب.....

ادامه نوشته

نقش رايانه در توسعه علم جغرافیا

نقش رايانه در توسعه علم جغرافیا

 یکی از مهمترین دستاوردهای بشر در نیمه دوم قرن نوزدهم اختراع کامپیوتر بوده است که تحول عظیمی در همه زمینه های علمی بوجود آورده و در این مدت کوتاه کامپیوتر توانسته است در تمام امور اقتصادی، اجتماعی، فنی و فرهنگی و حتی تمام امور زندگی انسان نفوذ کند. امروزه در دنیای پیشرفته همه با کامپیوتر سر و کار دارند. یک مهندس ممکن است کامپیوتر را همچون واحدی پیچیده از علم الکترونیک در نظر بگیرد. یک فیزیکدان کامپیوتر را همچون اسبابی برای محاسبات سریع محسوب می کند. یک بازرگان كامپیوتر را همچون یک دفتر کار اتوماتیک و یک نوینسده آن را نظام خیلی خوبی برای بایگانی کردن و به چاپ رساندن نوشته های خویش در نظر می گیرد. یک دانش آموز یا دانشجو می تواند از کامپیوتر همچون یک معلم خصوصی و مانند آن استفاده کند.

      بقيه درادامه مطلب  .....     

 

ادامه نوشته

کاربردکامپیوتر درجغرافیا

 

نرم افزار

نرم افزار يا دستورگان به كليه برنامه هايي اطلاق مي شود كه قابليت اجرا با رايانه را دارا باشد.نرم افزار شامل دستورالعملهايي است كه به منظور انجام عملي از پيش تعيين شده نوشته شده است. برنامه در صورتي براي رايانه قابل فهم است كه به زبان ماشين (صفرويك) نگاشته شود.

در مجموع نرم افزارها به دو گروه به نام نرم افزار هاي  سيستم(System Software) و نرم افزار هاي كاربردي(Application Software) تقسيم مي شوند:

الف) نرم افزار هاي سيستم

نرم افزارها ي سيستم براي فعال شدن سيستم كامپيوتر و قابل استفاده بودن آن براي كاربر و يا نرم افزارهاي ديگر به كار مي روندو به سه گروه زير تقسيم مي شوند:

 

üسيستم عامل (Operating System)

üبرنامه هاي كمكي (Utilities)

üمترجم ها (Translators)

1- سيستم عامل (Operating System)

سيستم عامل نرم افزاري است كه سخت افزار كامپيوتر ار به كار مي گيرد و آن را قاردر مي سازد تا امور محوله را انجام دهد.در حقيقت مديريت رايانه با سيستم عامل است .بقیه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

نمونه سوالات آب وهوای کره زمین

۱-  دراقالیم مرطوب دریایی ( Cfb و Cfc )عامل بارندگی تابستانی کدام موردزیراست؟

الف – بادهای تجارتی      ب – پرفشارجنب حاره       ج – جبهه قطبی       د-بادهای غربی

۲  _ در اقلیم استوایی از شب تحت چه عنوانی  نام برده می شود؟

الف – زمستان استوا      ب  – زمان رویش گیاه        ج – زمان تولیداکسیژن       د – وقت بارش

۳  _  دراقلیم پهنه یخبندان کدام جریان هوایی زیر می وزد؟

الف – فون      ب  – بلیزارد       ج – کاتابیک          د – تورنادو

۴  مرز قطبی اقلیم تایگا باتوندرا راکدام همدمای زیرتشکیل می دهد؟

الف – 10درجه برای گرمترین ماه            ب  – 10درجه برای سردترین ماه

 ج – 5 درجه برای گرمترین ماه              د – 5درجه برای سردترین ماه

۵  _ اين اقاليم در اروپا، آسيا و امريكاي شمالي مناطقي رابين عرضهاي 40 تا 55 درجة شمالي در بر گرفته­اند؟

الف –  Dfa , Dwa    ب  – Dfc , Dwc    ج – Dfd , Dfc       د –  Dwc , Dfc

۶  _ کدام توفان زیر دراقالیم بری مرطوب Dwa رخ می دهد ؟

الف – تورنادو           ب  – هاریکن            ج – سیکلون                د – بلیزارد

۷ _ کدام موردزیرازبری ترین  تیپهای طوقه اقلیمی D  می باشد؟

الف – Dfb            ب  – Dwc              ج –Dwb              د – Dfa

۸- اقالیم کوهستانی بخصوص در عرضهای معتدل ازچه نظر اهمیت دارند؟

الف – تعدیل هوا     ب  – کاهش تبخیر      ج – وزش بادها              د – آبهای جاری

۹-  بالاترین ارتفاع خط برف درکدام منطقه زیر دیده می شود؟

الف – عرض جغافیایی 15-25     ب  – استوا         ج – عرض جغافیایی 25-35        د – قطب

بقیه در ادامه مطلب........

ادامه نوشته

نمونه سوالات مبانی آب وهواشناسی2

1-کدام گزینه درست می باشد؟

الف)از نظر استقرار و استمرار حرکت ، ساختار های فشار تنها دارای خصوصیت داﺌمی می باشد.

ب) از نظر استقرار و استمرار حرکت، ساختار های فشار تنها دارای خصوصیت نیمه داﺌمی می باشد.

ج) از نظر استقرار و استمرار حرکت، ساختار های فشار دارای خصوصیت داﺌمی و یا داﺌمی می باشد.

د)از نظر استقرار و استمرار حرکت، ساختار های فشار دارای خصوصیت داﺌمی و یا داﺌمی نمی باشد.

 2-مرکز کم فشار تابستانی در روی خلیج فارس نمونه ای بارز از ................

الف-سیلکونهای هسته گرم کم عمق می باشد                          ب-سیلکونهای هسته گرم عمیق می باشد

ج-سیلکونهای هسته ی سرد کم عمق می باشد                        د- سیلکونهای هسته ی سرد عمیق می باشد

 3-کدام سیلکونها به سیلکونهای عمیق معروفند؟

الف- سیلکونها هسته ی سرد کم فشار                                  ب- سیلکونهای هسته سرد پر فشار

ج- سیلکونهای هسته ی گرم  کم فشار                                 د- سیلکونهای هسته ی گرم  پر فشار

 4-وقتی که جبهه ی سرد به جبهه گرم با سرعت بیشتری حرکت می کند و بعد از مدتی جبهه ی گرم ملحق می گردد ......... .....گویند

الف بلوغ اولیه             ب-قطاع گرم                 ج-انسداد                          د- بلوغ نهایی

 5-یک خانواده ی سیلکونی معمولا ................ سیلکون نادر بر می گردد.

الف-3 تا 4 سیلکون       ب-4 تا 5 سیلکون           ج-4 تا 6 سیلکون            د-6 تا 7 سیلکون

 6-نخستین علاﺌم نزدیک شدن سیلکونهای دارای کمربند ی از ابرها و بارند گی ها کدام است؟

الف –سیرواستراتوس            ب-کومولوس                    ج-سیروس                   د-آلتواستراتوس

 7-امواج راسبی یا امواج طولانی دارای چه نوع حرکتی بوده و روزانه چند درجه  طول جغرافیایی را طی می کند؟

الف-آرام،3 تا 4 درجه          ب-تند،2 تا 5 درجه         ج- بسیار آرام ،2 تا 5 درجه          د-بسیار تند ،3 تا 4 درجه

 8-این عبارت بیانگر کدام گزینه ی زیر می باشد؟ ((میزان حرارت بالا می رود و باد های قوی در جهت غرب یا جنوب غربی می وزند. هوا باز است وبه موازات نزدیک شدن جبهه سرد ابرهای ACU پدیدار می گردند.))

الف-هنگام نزدبک شدن جبهه گرم           ب-در قطاع گرم           ج-هنگام گذرجبهه سرد            د-درزمان گذر جبهه گرم

 9-کدام جمله صحیح می باشد؟

الف-بارش جبهه گرم طولانی مدت وریز در منطقه وسیع می بارد .

 ب- بارش جبهه گرم طولانی مدت و شدید و در منطقه  محدودمی بارد.

ج-بارش جبهه گرم کوتاه مدت و ریز در منطقه وسیع می بارد.

 د -  بارش جبهه گرم کوتاه مدت  و شدید د ر منطقه محدود می بارد.

  10- سیلکون های منطفه حاره در هند شرقی و ژاپن به نام ...........................نامیده می شود.

الف-هارکین               ب-سیلکون                ج-ویلی ویلی                 د- تایفون

ادامه نوشته

تصاویر طرحهای آبخیزداری

 

بررسی علل و عوامل ناپایداری دامنه ها در حوضه ی آبریز رودخانه تبارک آباد قوچان

 

بررسی علل و عوامل ناپایداری دامنه ها در حوضه ی آبریز رودخانه تبارک آباد قوچان

محمود پزشکی

کلمه های کلیدی:

• حرکات توده ای دامنه

• کاربری ارضی

• ناپایداری دامنه

• زمین لغزش

• رگولیت

برای مشاهده و دانلود مقاله میتوانید از اینجا اقدام نمایید

درباره قوچان(2)

چگونگی پیدایش و قدمت تاریخی

تا سال 1916 قمری خراسان در تصرف ازبکان بود اما در این سال که شاه اسماعیل صفوی متوجه خراسان شد ازبکها را از این سرزمین بیرون راند و با شکست فاحشی که در نزدیکی مرو بر آنها وارد ساخت خراسان تا مدتی ازشر آنان نجات یافت.قوچان در سال 792 قمری از طرف معصوم بیک و سایر امرای عراق کرمان از ازبکان گرفته شد و در بهار 983 قمری توسط علی سلطان ازبک تصرف گردیده است. در سال 977 قمری سال سلطنت شاه عباس اول بار دیگر ازبکان خراسان را مورد تاخت و تاز و قتل و غارت قرار داده و بدبختی های فراوانی برای مردم تیره بخت آن روزگاران فراهم آوردند.

عبدالمومن خان ازبک که پس از بازگشت شاه عباس اول جرات کرده بود وارد خراسان شود در امور حکمرانی منطقه تحولاتی بوجود آمده بود. از جمله بوداف خان چگنی را که از ورود ازبک ها به قوچان جلوگیری نموده و کفایت خود را به اثبات رسانیده بود از طرف شاه عباس با حفظ سمت حکومت مشهد نیز منصوب شد و مقام للگی (معلم و سرپرست) فرزند خود شاهزاده سلطان حسین را به او واگذار کرد.

در زمان شاه عباس اول با توجه به فلسفه ابن عمید که گفته بود کردها را باید سپر بلا نمود 45 هزار خانواده کرد وارد خراسان شدند(1010هق) که عده ای در منطقه قوچان اسکان یافتند. در اوایل سال 1011 هق شاه عباس به خبوشان آمد و حکومت درگز را نیز به شاه قلی سلطان جد امرای کرد زعفرانلو قوچان تفویض نمود. یکی از وقایع نیمه دوم قرن دوازدهم هجری قتل نادر شاه افشار در سال 1160 هق در قوچان است. نادر که در اواخر عمر خونخوار شده بود و اعاظم دولت از سفاکی او به جان آمده بودند با علی قلی خان برادرزاده او متفق شده شب یکشنبه یازدهم جمادی الثانی سند مذکور در فتح آباد خبوشان پا در سرآپرده او گذاشته و سر از بدنش جدا ساختند. فاجعه دردناک زلزله های تاریخی و متوالی سالهای 1311 و 1312 هق قوچان قدیم با تلفات وحشتناک آن سرانجام محمد خان ناصر شجاع الدوله حاکم وقت و بزرگانی از مردم قوچان را که از این حادثه در امان بودند به این فکر انداخت اصولا آن شهر و دیار را ترک کنند و در نقطه دیگری از اطراف آن حدود مسکن گزینند. این تصمیم با اطلاع دولت مرکزی انجام یافت و با مبلغی در حدود 20 هزار تومان که از تهران به رسم اعانه رسیده بود اراضی نظر آباد و مقداری از زمینها واگذاری شجاع الدوله را در 12 کیلومتری شرق قوچان قدیم (شهر کهنه) جهت ایجاد شهر جدید خریداری کردند و نقشه آن را مرحوم سرتیپ مهندس عبدالرزاق بغایری تقریبا نظیر شهر عشق آباد در مرز ایران و شوروی قرارداد تهیه و در محل فعلی قوچان پیاده نمود.بدین وسیله شهر جدید قوچان از سال 1313 هق مطابق با سال 1273 شمسی با احداث خیابانهای مستقیم و میدانهای متقاطع و منظم و روی اسلوب شهری و شهرسازی ایجاد گردید. محمد ناصر خان شجاع الدوله برای شهر جدید علاقه مخصوصی از خود نشان می داد اغلب با حضور تصویب سه تن از علمای بزرگ آن زمان مرحوم شیخ رئیس و حاج شیخ علی اصغر و امام جمعه به کسانی که در قوچان قدیم دارای خانه شخصی یا دکان و حمام و کاروانسرا بودند بر حسب نیاز از زمینهای شهر جدید به رایگان داده می شد. چون ناصر محمدخان شجاع الدوله نسبت به ایجاد شهر جدید اهتمام خاص مبذول می داشت مردم قوچان به پاس خدماتش مدتها شهر جدید را قوچان ناصری می خوانند ولی پس از گذشت مدتی باز هم به همان نام قوچان نامیده شد.

وجه تسمیه

در مورد وجه تسمیه این شهر روایت مختلفی بیان شده است و هر کس بر اساس اسناد یا آگاهیهای داشته در مورد علت نامگذاری نظراتی را بیان نموده است که در اینجا به چند نمونه از این روایات اشاره می کنیم:

1-گویند وقتی مغول ها به این منطقه حمله ور شدند و شروع به قتل و غارت کردند اهالی این محل از خانه و کاشانه خود فراری شدند و به کوهها پناه بردند در زبان ترکی فراری شدن را (قاچان) می نامند به همین دلیل آنکه اهالی از این منطقه فراری شده بودند و بعد از سالها که دوباره این محل آباد شد و اهالی به مرور برگشته بودند براساس این واقعه این محل را قاچان نامیدند و قوچان تحول یافته این اصطلاح است.

2-عده ای معتقدند چون این محل در نواحی کوهستانی واقع شده و بخصوص زمستانها و پائیز هوای سرد و یخبندان دارد در گذشته اهالی از شدت سرما از این محل فرار می کردند و به مصداق فوق الذکر قاجان نامیده شد.

3-مولف کتاب مطلع الشمس می نویسد: ((در حوالی رودخانه قوچان جمعی سیاه چادر نشین دیده می شدند از ایل قاچانلو و اصل این کلمه قوچ قوینلو می باشد یعنی قوچداران و گوسفند داران ممکن است به واسطه سکنی داشتن این جماعت درآن حوالی این شهر به این نام یعنی قوچان که برگرفته از اسم ایل معروف شده است.))

4-در مجله یغما انتشار 1345 آمده است:(( اسم شهر فعلی قوچان از این حیث نیز جالب است و احتمالا حکایت از وجود پیکرهای قوچ نگهبان در محل مزبور درگذشته دارد. در قدیم شکل و صورتهای شاخدار و نقش گاو و گوسفند و قوچ را سمبلی از اهمیت به گوسفند داری و فراوانی آن می دانستند. همانطور که سرستونهای تخت جمشید و نیز آثار بابلیها و آشوریها موید آن است و احتمالا به این دلیل فوق این محل به قوچان معروف شده است زیرا در این ناحیه به گوسفندداری اهمیت زیادی قائل هستند. 

بقیه در ادامه مطلب .....       

 

ادامه نوشته

معرفی قوچان

موقعیت جغرافیایی و تقسیمات کشوری

توجه به این نکته ضروری است که گردآوری و تدوین اطلاعات فرهنگ جغرافیایی شهرستان قوچان در سال 82-1381 انجام گرفته است و لذا در تغییرات تقسیمات قوچان در سال 1383 طبق مصوبات وزارت کشور بخش فاروج از آن منتزع و به عنوان یک شهرستان از توابع استان خراسان شمالی تصویب گردیده است.

شهرستان قوچان به عنوان یکی از شهرستانهای تابعه استان خراسان رضوی با مساحتی حدود 1200هکتار و با مختصات جغرافیایی 30 . 58 طول شرقی و 06. 37 عرض شمالی در ارتفاع 1350 متری در 125 کیلومتری شمال غرب مشهد واقع است.

محدوده ی قوچان

شمال: در محدوده بخش باجگیران با کشور ترکمنستان مرز مشترک دارد. شمال شرقی و شرق: به شهرستان درگز محدوداست .جنوب شرقی: به شهرستان چناران محدود. جنوب: به شهرستان نیشابور محدود. جنوب غربی: به شهرستان اسفراین. غرب و شمال غربی: به شهرستان شیروان.

شهرستان قوچان جزء شهرستان هایی بوده که در سطح استان خراسان بعد از تصویب اولین قانون تقسیمات کشوری در سال 1316 ایجاد گردید بعد از تصویب این قانون شهرستان قوچان به مرکزیت قوچان تاسیس شد از آن تاریخ به بعد با الحاقات و انتزاعات مختلف همچنان به عنوان یکی از شهرستانهای استان خراسان رضوی محسوب می شود. طبق تقسیمات کشوری مصوبه وزارت کشور در سال 1382 شهرستان قوچان به مرکزیت شهر قوچان شامل سه بخش و نه دهستان بوده و در آخرین تقسیمات کشوری سال1383 با جدا شدن بخش فاروج و تبدیل آن به شهرستان مجزا قوچان به عنوان یکی از شهرستانهای استان خراسان رضوی محسوب شده و شهرستان فاروج نیز تابع استان خراسان شمالی است.

بقیه در ادامه مطالب...

ادامه نوشته

امتحان عملی درس مبانی فن آوری اطلاعات

بدینوسیله به اطلاع کلیه دانشجویان محترم می رساند امتحان عملی درس مبانی فن آوری اطلاعات در روز چهارشنبه مورخه ۳۰/۹/۹۰ساعت ۱۵تا ۱۹در محل کارگاه کامپیوتربرگزار خواهد شد.

حضور کلیه دانشجویان الزامی است درصورت غیبت نمره  صفر برایشان منظورخواهد شد.

قوچان درگذر زمان

در پهنه فراخ دشت«استاونا» یا «استو» مرکز خبوشان قدیم،کمانداران و چابکسواران تیزتک پارتی،سرانجام امپراتوری مقتدر«یوئه-چری» را که تاریخ به نام کوشانیان از ایشان یاد میکند تاسیس کردند. دولتی که به سخن دیاکونوف،محقق شوروی،در تاریخ آسیا نقش بزرگی راایفا نمود.

وقتی به دوران باستانی این قوم بنگریم،صلابت و درخشندگی آن ، کهن نامه ای را برای ما بازگو میکند که سرانجام آن ایجاد شهر قوچان کنونی با اسامی:«آساک» یا «آرسکا» ست که در واقع یادگار دوهزار ساله همان قوم به شمار می آید.

قوچان یکی از شهر های مرتفع شمال شرقی خراسان بزرگ است که از شمال به کشور ترکمنستان و از خاور به شهرستان درگز و از جنوب به مشهدو نیشابور و از جانب باختر به شهرستانهای شیروان و بجنورد و اسفراین محدود شده است .البته لازم به ذکر است که تقسیمات جدید استانی و شهرستانی که اخیرا استان خراسان بزرگ را به چند بخش جدا نموده قدری در مرز بندی قوچان خلل وارد نموده(بخش های آن).

طول و عرض جغرافیایی این شهر به این قرار است: 58 درجه و 30 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 7 دقیقه عرض شمالی است. اختلاف ظهر قوچان با تهران 25 دقیقه و قبله آن 51 درجه و 1 دقیقه و 7 ثانیه میباشد.

ارتفاعات اصلی البرز که تا کوههای هزار مسجد امتداد یافته با یک رشته دیگری که تا شمال تبادگان(از بخش های مشهد) ادامه دارد شهرستان قوچان را محصور کرده و ارتفاعات جنوبی نیز دنباله کوه آلاداغ را به کوههای بینالود پیوند میدهد.

 آب و هوای قوچان بطور کلی  ییلاقی میباشد و وجود چشمه ها و کوههای بلند و بعضا سرسبز جلوه زیبایی به این شهر داده است،رودخانه اترک هم که لازم به توضیح بیشتری ندارد (چون به اندازه کافی به گوشمان آشناست) از وسط شهر قوچان عبور میکند و پل های متعددی روی این رود جهت عبور و مرور زده شده .

شهر قوچان همان شهر قدیمی «خبوشان» است که در پی زلزله های متعدد که بیش از 1 قرن گذشته در این مکان اتفاق افتاده،تشکیل و بازسازی شده است.(در محل جدید و فعلی).

اسامی قدیمی این شهر :آساک، آساآک،آشاک، و آرسکا بوده که بعد از آن به کوشان یا کوچان ،خبوشان و همکنون «قوچان» تغییر پیدا کرده.

قابل توجه کلیه دانشجویان درس سیستمهای اطلاعات جغرافیایی

بدینوسیله به اطلاع می رساند امتحان پایان ترم درآمدی برسیستمهای اطلاعات جغرافیایی بصورت تماما تستی برگزارخواهد شد.

آشنایی با GPSوکاربردهای آن درکشاورزی

   GPS چیست؟

سيستم مكان يابي جهاني ( Global Positioning System ) يك سيستم هدايت ( ناوبري ) ماهواره اي اســت و تنها سيستمي مي باشد که امروزه قادر است، موقعيت دقيق شما را بر روي زمين در هر زمان، درهر مکان و در هر هوايي مشخص کند. . این ماهواره ها به سفارش وزارت دفاع ایالات متحده ساخته و در مدار قرار داده شده اند. اولین ماهواره GPS در سال 1978 یعنی حدود 35 سال پیش در مدار زمین قرار گرفت.
این سیستم در ابتدا برای مصارف نظامی تهیه شد ولی از سال 1980 استفاده عمومی آن آزاد و آغاز شدوسرانجام  در سال 1994 شبکه ای شامل24 ماهواره  تشکیل گردیدکه امروزه تعداد آنها به عدد 28 رسیده است.

سیستم موقعیت یابی جهانی (جی پی اس) برای کاربردهای نظامی طراحی شده است. هدف اولیه آن کمک به سربازان برای پیگیری از موقعیت خود و برای کمک به هدایت سلاح ها به اهداف خود. ماهواره ها توسط راکول بین المللی ساخته شد و توسط نیروی هوایی ایالات متحده راه اندازی شد. کل سيستم توسط دولت آمریکا تامین می شود و  توسط وزارت دفاع آمریکاکنترل مي شود. هزینه کل برای پیاده سازی سیستم بیش از 12000000000 $ بود.

 

کاربرد gps و gisدرسیستم کشاورزی دقیق

افزایش رقابت بین مزرعه داران بزرگ مسئله افزایش بازدهی کشاورزی از طریق افزایش محصول و کاهش هزینه ها را بیش از بیش با اهمیت می سازد . حاصلخیزی خاک عنصر کلیدی موثر بر مقدار محصول کشاورزی است . کشاورزان نمی توانند کیفیت خاک مزرعه خود را به طور دائم تغییر دهند اما می توانند دقت استفاده از کودهای شیمیایی را افزایش دهند که بهترین راه برای افزایش محصول و سود بیشتر بطور همزمان است .

 

gps و کاربرد آن در کشاورزی دقیق که شامل :
* مدیریت آفات
* کنترل و پایش زمین های کشاورزی
* تهیه نقشه بازدهی محصول
* تعیین نیاز زمین به مواد (کود) شیمیایی و نحوه مصرف آن .

Gps در آینده ای نزدیک بعنوان ابزاری کارآمد در کشاورزی دقیق (کنترل آفات) ،مطرح خواهد شد
گیرنده های قابل حمل GPS برای تهیه نقشه هجوم و محل قرارگیری آفات نیز قابل استفاده خواهند بود و این داده ها باید با دقت در اختیار مدیران قرار بگیرد تا آنها بتوانند مکان های صحیحی را که نیاز به سم پاشی دارند را مشخص کنند و در اختیار متصدیان سم پاشی قرار دهند ، بعلاوه متصدیان سم پاشی می توانند توسط GPS زمان و محل هایی را که دقیقا سم پاشی کرده اند را ثبت کرده و برای اطلاع رسانی به مدیران و تصمیم گیرندگان ارائه دهند ، در ضمن امکان اتصال صفحه نمایش (MONITOR) نیز به گیرنده GPS برای روئیت همزمان نقشه وجود دارد .
این نقشه های بدست آمده توسط GPS در شناسایی مناطقی از زمین مورد نظر که نیازمند به اعمال عملکرد های مختلفی است می توانند مفید باشند .

تعیین دقیق محل (مختصات آن روی زمین) علفهای هرز و یا هجوم حشرات برای اقدام به یک ارزیابی صحیح ضروری است .
وقتی که در یک زمین کشاورزی بتوانیم تعیین کنیم که کدام قسمت از زمین دچار مشکل است می توان به رفع آن مشکل فقط در ناحیه مورد نظر پرداخت و انرژی و هزینه خود را صرف قسمت های دیگر زمین که دچار مشکلی نیست نمی کنیم ، در این صورت هم در هزینه ها صرفه جویی شده است و هم حشرات مفید را نیز از بین نبرده ایم .

قابل توجه دانشجويان محترم پيام نور

با توجه به اعلام نمرات ؛دانشجويان محترم جهت مشاهده نمرات دروس خود مي توانند به سايت سيستم جامع دانشگاهي گلستان مراجعه نمايند.

نمونه سوالات آب وهوای کره زمین

1-  کدام مورد جزو اهدف تقسیم بندی اقلیمی نمی باشد؟

الف – کشف نظم موجود در اوضاع آب و هوایی کل سطح زمین

ب- شناخت جامع پدیده های اصلی اقلیمی در مقیاسهای مختلف مکانی

ج-  جدا کردن تیپهای مختلف آب و هوایی از یکدیگر

د- بررسی تاثیر خورشید وزاویه تابش آن بر سطح زمین

2-  طبقه بندی تورنت وایت اولین بار برای کدام منطقه بکارگرفته شد؟

الف – آمریکای جنوبی     ب- آمریکای شمالی    ج- آمریکای لاتین     د- اسکاندیناوی

3- آب وهواي يک منطقه از چه عواملی تاثير مي پذيرد؟

الف – ناهمواري و زاويه تابش ب- توده هاي هوا    ج- گردش عمومي اتمفسري     

 د- همه موارد فوق

4- کدام مورد در تمام روشهاي تقسم بندي  اقلیمی مد نظر قرار مي گيرد ؟

الف- تعيين معيارهاي لازم جهت طبقه بندي        ب-فاصله محل از خط استوا         

ج- تعيين مرز بين دو گروه يا منطقه آب و هوايي      د- موارد الف وج

5- اين اقليم از طبقه بندی اقلیمی دومارتن داراي دو دوره خشک, يکي کوتاه وديگري بلند بوده و دماي تمام ماههاي سال بالاي 20 درجه سانتيگراد و اختلاف سالانه ان در حدود5الي6 درجه سانتيگراد مي باشد؟

الف – اقاليم استوايي(اقليم گينه اي يا آمازوني)   ب- اقاليم جنب استوايي(اقليم سودان)

ج- اقاليم حاره اي(اقليم سنگالي)         د- اقلیم نوع بنگالي

6-کدام مورد جزو نقاط ضعف سيستمهاي طبقه بندي تجربي می باشد ؟

الف- استفاده از پوشش گياهي جهت مرزبندي     ب- عدم توجه به دفعات تکرار يک وضعيت هوايي

ج- مورد ملاحظه قرار ندادن تمام عوامل و عناصر اقليمي      د- همه موارد فوق

7- اساس و منشا اين نوع طبقه بنديها را عوامل پديد آورنده اقليم از قبيل تابش خورشيد ويژگيهاي توده هوا گردش عمومي جو و امثالهم تشکيل مي دهد ؟

الف – طبقه بنديهاي ژنتيک  ب- طبقه بنديهاي تجربی ج- طبقه بنديهاي مشاهده ای   د- طبقه بنديهاي ساختاری

8-طبقه بندی اقلیمی سوپان براساس کدام موردزیرپایه گذاری شده است؟

الف- درجه حرارت ب- میانگین بارندگی سالانه ج- دما وبارندگی  د- حداکثربارندگی سالانه

9- کدام دانشمندباتوجه به نواحي منشاتوده هاي هوا و تغيير فصلي آنها هفت طوقه عمده اقليمي تشخيص داده است ؟الف- ترول وپافن ب- کوپن  ج- آلیسو   د- دمارتن

10- باتوجه به طبقه بندی اقلیمی آلیسو اين اقاليم در مناطقي که تحت نفوذ توده هاي هواي قطبي بري و بحري مي باشند مشاهده مي گردند ؟

الف – اقاليم عرضهاي مياني         ب- اقاليم جنب آرکتيک وجنب آنت ارکتيک 

 ج-  طوقه اقاليم جنب حاره         د- اقاليم قطبي

11- این دانشمند پس از مطالعات فراوان گروه بندي اقاليم جهان را بر اساس موقعيت منشاءتوده هاي هواي جهان طبيعت وطوفانهاي سيليکوني پايه گذاري نمود؟

   الف- کوپن     ب- سوزوکی            ج- استرالر               د- تورنت وایت

ادامه نوشته

جغرافيا

"جغرافيا؛ يعني كشور شناسي" اين، ديدگاهي است كه در ذهن بسياري از دانش‌آموزان وجود دارد. زيرا دانش‌آموزان در كتاب جغرافياي خود،‌ بيش از هر چيز درباره وسعت،‌ محصولات و وضعيت آب و هواي كشورهاي مختلف مطالعه مي‌كنند. در حالي كه در رشته جغرافيا فقط يك درس در شاخه جغرافياي طبيعي،‌ تحت عنوان "جغرافياي قاره‌ها" وجود دارد و تمام مباحث اين رشته كاربردي و فني است.در يك كلام مي‌توان گفت كه موضوع جغرافيا "مكان" است و اين علم، مكان را تا جايي كه به زندگي انسان مربوط مي‌شود، مطالعه مي‌كند و در اين مطالعه سعي دارد سطح زمين را از نظر تمام ويژگي‌هاي آن مانند سردي و گرمي،‌ حاصلخيزي، سستي و سختي، شوري و شيريني، خشكي و رطوبت و هزاران ويژگي‌ ديگر بشناسد. به همين دليل مشاهده مستقيم زمين، روش اصلي مطالعه جغرافيا است. جغرافيا در مقطع‌ كارشناسي‌ در پنج شاخه‌ اصلي‌ جغرافياي‌ طبيعي‌، جغرافياي‌ انساني‌ ، كارتوگرافي‌، جغرافيا و برنامه‌ريزي شهري و جغرافياي‌ سياسي‌ ـ نظامي‌ ارائه‌ مي‌شود و هر يك‌ از گرايش‌هاي‌ جغرافياي‌ طبيعي‌ و انساني‌ داراي‌ شاخه‌‌هاي‌ متعددي‌ است‌. البته‌ تفاوت‌ هر گرايش‌ با گرايش‌ ديگر تنها در 8 واحد تخصصي‌ است‌ و به‌ همين‌ دليل‌ بسياري‌ از دانشگاه‌ها در دفترچه‌ راهنماي‌ آزمون‌ سراسري‌، گرايش‌هاي‌ موجود در دانشگاه‌ خود را ذكر نكرده‌ و تنها به‌ شاخه‌هاي‌ اصلي‌ جغرافيا كه‌ در آن‌ دانشگاه‌ تدريس‌ مي‌شود، اشاره‌ نموده‌اند.

منابع مطالعاتی کارشناسی ارشد علوم جغرافیایی

زبان تخصصی

1) زبان برای دانشجویان جغرافیای طبیعی ، تالیف دکتر شاپور گودرزی نژاد و مینو عسجدی ، انتشارات سمت

2) متون جغرافیای انسانی به زبان انگلیسی ، تالیف مینو عسجدی ، انتشارات دانشگاه پیام نور

جغرافیای شهری

1) دیدگاه نو در جغرافیای شهری ، حسین شکوهی ، انتشارات سمت

2) جغرافیا و شهر شناسی ، تالیف یدالله فرید ، انتشارات دانشگاه تبریز

3) جغرافیای شهری ایران ، علی اصغر نظریان ، انتشارات دانشگاه پیام نور

برنامه ریزی شهری

1) مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری ، تالیف اسماعیل شیعه ، انتشارات دانشکاه علم و صنعت ایران

2) برنامه ریزی شهرهای جدید ، تالیف کرامت الله زیاری ، انتشارات سمت

3) برنامه ریزی شهری در ایران ، تالیف غلامحسین مجتهدزاده ، انتشارات پیام نور

مبانی جغرافیای طبیعی

1) ژئومورفولوژی ساختمانی ، تالیف فرج الله محمودی ، انتشارات پیام نور

2) ژئومورفولوژی دینامیک ، تالیف فرج الله محمودی ، انتشارات پیام نور

3) ژئومورفولوژی ایران ، تالیف جمشید جداری عیوضی ، انتشارات پیام نور

4) مبانی آب و هوا شناسی ، تالیف محمد رضا کاویانی و بهلول علیجانی، انتشارات سمت

5) آب و هوای ایران ، تالیف بهلول علیجانی ، انتشارات پیام نور

فلسفه جغرافیا

1) فلسفه جغرافیا ، تالیف حسین شکوهی ، انتشارات گیتا شناسی

2) اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا(جلد اول و دوم) ، تالیف حسین شکوهی ، انتشارات گیتا شناسی

جغرافیای روستایی

1) مبانی جغرافیای روستایی ، تالیف عباس سعیدی ، انتشارات سمت

2) جغرافیای کوچ نشینی ، تالیف سید رحیم مشیری ، انتشارات سمت

3) مقدمه ای بر جغرافیای روستایی ایران ، تالیف مسعود مهدوی ، انتشارات سمت

برنامه ریزی روستایی و ناحیه ای

1) مقدمه ای بر برنامه ریزی توسعه روستایی در ایران ، انتشارات سمت

2) برنامه ریزی روستایی با تاکید بر ایران ، تالیف محمد حسن مطیعی ، انتشارات قومس

3) برنامه ریزی ناحیه ای ، تالیف کریم حسین زاده دلیر ، انتشارات سمت

4) اصول و روشهای برنامه ریزی منطقه ای ، تالیف کرامت الله زیادی ، انتشارات دانشگاه یزد

ژئومورفولوژی

1) ژئومورفولوژی ساختمانی ، تالیف فرج الله محمودی ، انتشارات پیام نور

2) ژئومورفولوژی دینامیک ، تالیف فرج الله محمودی ، انتشارات پیام نور

3) ژئومورفولوژی ایران ، تالیف جمشید جداری عیوضی ، انتشارات پیام نور

4) ژئومورفولوژی ایران ، تایف محمود علایی طالقانی ، انتشارات قومس

آب و هوا شناسی

1) مبانی آب و هوا شناسی ، تالیف محمد رضا کاویانی و بهلول علیجانی ، انتشارات سمت

2) آب و هوای ایران ، تالیف بهلول علیجانی ، انتشارات پیام نور

منابع آب و خاک

1) منابع و مسائل آب در ایران (جلد1) ، تالیف پرویز کردوانی ، انتشارات دانشگاه تهران

2) منابع و مسائل آب در ایران(آب های شور) (جلد2) ، پرویز کردوانی ، انتشارات قومس

3) جغرافیای خاک ها ، تالیف پرویز کردوانی ، انتشارات دانشگاه تهران

منابع جغرافیای انسانی

1) مبانی جغرافیای روستایی ، تالیف عباس سعیدی ، انتشارات سمت

2) دیدگاه های نو در جغرافیای شهری ، تالیف حسین شکوهی ، انتشارات سمت

3) جغرافیای کوچ نشینی ، تالیف سید رحیم مشیری ، انتشارات سمت

4) مقدمه ای بر جغرافیای روستایی در ایران ، تالیف مسعود مهدوی ، انتشارات سمت

5) جغرافیای شهری ایران ، تالیف علی اصغر نظریان ، انتشارات پیام نور

جغرافیای سیاسی

1) مبانی جغرافیای سیاسی ، تالیف دره میر حیدر ، انتشارات سمت

2) جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی ، تالیف پیروز مجتهد زاده ، انتشارات سمت

3) جغرافیای سیاسی ایران ، تالیف محمد رضا حافظ نیا ، انتشارات سمت

جغرافیای جمعیت

1) مبانی جغرافیای جمعیت ، ترجمه مسعود مهدوی ، انتشارات قومس

2) جغرافیای جمعیت ایران ، تالیف علی اصغر نظری ، انتشارات گیتا شناسی

3) جغرافیای جمعیت ایران ، تالیف جعفر جوان ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد

سومین همایش کانون بسیج اساتید منظقه ۹ دانشگاه آزاد اسلامی

سومین همایش کانون بسیج اساتید منظقه ۹ دانشگاه آزاد اسلامی درروز جمعه مورخ ۲۱/۳/۸۹ در محل مرکز فرهنگی رفاهی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد  با حضور اساتید محترم بسیجی برگزار گردید.

برگزاری اولین کارگاه آموزشی جغرافیا

با توجه به نیاز دانشجویان دانشگاه پیام نور به آشنایی با برخی رشته های کارشناسی ارشد و مشورت با دانشجویان دانشگاه قوچان انجمن جغرافیا و مدیر گروه محترم رشته (سرکار خانم دکتر سلطانی ) اولین کارگاه آموزشی برخی رشته های مرتبط در      تاریخ ١٨/٠٢/١٣٨٩ ساعت ٩:۰۰ صبح در محل سالن همایش های دانشگاه پیام نور برگزار گردید.

اساتید محترم سحنران:

1 - جناب آقای دکتر کدیور ( برنامه ریزی شهری ، روستایی )

2 - جناب آقای مهندس کوهکن ( مسئول GIS استان خراسان در زمینه ی GIS )

3 - جناب آقای دکتر حبیبی ( مسائل اقلیمی و اقلیم شناسی )

4 - جناب آقای مهندس پزشکی ( آبخیز داری )

 

ناوبری چیست؟

ناوبري (Navigation) چيست؟

       از زمان ماقبل تاريخ مردم سعي مي کردند يک راه قابل اطمينان پيدا کنند که به آنها بگويد کجا هستند و حتي آنها را به جاييکه مي روند راهنمايي کرده و سپس به خانه بازگرداند.   مردمان غارنشين وقتي که براي تهيه غذا به شکار مي رفتند، احتمالا از سنگ‌ها و شاخه هاي کوچک براي علامت‌گذاري مسير خود استفاده مي کردند. ملوانان نيز ابتدا سواحل را به دقت دنبال مي کردند تا از گم شدنشان جلوگيري کنند.

   وقتي دريا نوردان اوليه در درياهاي باز(اقيانوس ها) کشتيراني کردند، دريافتند که مي‌توانند مسير خود را با دنبال کردن ستاره‌ها ترسيم کنند. فنيقيهاي باستان از ستاره شمالي براي سفر به

مصر و جزيره کرت استفاده مي‌کردند. بر طبق گفته هومر الهه آتنا به اوديسه گفته است که هنگام سفر کردن در جزيره کاليپسو " دب اکبر را سمت راست     خود قرار بده. متأسفانه براي اوديسه و ديگر دريانوردان ستاره ها فقط در شب و تنها در شب‌هاي صاف قابل رؤيت هستند  يشرفت مهم بعدي در امر ناوبري کشف قطب نماي مغناطيسي و دستگاه زاويه ياب(syxtant) بود.   عقربه قطب نما هميشه نقطه شمالي را نمايش مي دهد، بنابراين هميشه دانستن جهت مسيري که در آن حرکت مي‌کنيم را ممکن می کرد.

كلمه Navigation  از دو كلمه لاتين به معني كشتي (Ship) و حركت (Move) گرفته شده است و اساساً به معني پيدا نمودن مسير در دريا مي‌باشد. اما بعدها با شروع مسافرت در فضا و خشكي اين كلمه به مفهوم مسيريابي در هوا، ‌خشكي و دريا بكار برده شد. مسيريابي اوليه توسط اجرام سماوي و قطب‌نماهاي مغناطيسي انجام مي‌گرديد، با پيشرفت علوم و تكنولوژي امروزه از سيستم‌هاي پيشرفته ماهواره‌اي استفاده مي‌شود. ماهواره‌هاي مسيرياب قادر به مشخص نمودن طول و عرض جغرافيايي، ارتفاع از سطح دريا، سرعت، فاصله و زمان با دقت بسيار بالا مي‌باشند.

       با کشف آهنربا، ناوبری از طریق قطب‌نمای مغناطیسی آغاز شد و پس از طی مراحل زمانی و بالا رفتن سرعت و سقف پرواز و تعداد چشمگیر پروازها و ضرورت توجه شدید به مسائل ایمنی آسمان، دستگاه‌ها و وسایل پیچیده و دقیق ناوبری الکترونیکی متولد شدند. اما به دلیل ورود سیستم‌های پیچیده الکترونیکی و به وجود آمدن میدان‌های مغناطیسی مصنوعی، قطب‌نما تا حدی کارایی خود را از دست داد و ناوبری سنتی دریا که محدود بود به رغم اختراع و ابداع سیستم‌های ناوبری الکترونیکی مدرن و شگفت‌انگیز، به علت اختلالات جوی، شرایط آب و هوا، فزونی شدید تعداد پروازها و پیچیدگی خاص وسایل ناوبری بالاخص در حیطه هواپیمایی نظامی، با مشکلاتی رو به رو بود .  مسیر یابی (ناوبری Navigation) و تعیین موقعیت مکانی (Positioning) دو موضوع مهم و تعیین کننده در اکثر فعالیتهای بشر بوده و هست و همواره انسان را در دستیابی به توانائی هر چه بیشتر و بهتر در این دو مقوله به چالش انداخته است.در طی سالهای گذشته فن آوری های

 

 

زیادی برای مسیر یابی و تعیین موقعیت مکانی مورد استفاده و آزمون قرار گرفتند که هر یک ضمن داشتن امتیازات، نا کارآمدی های خود را داشتند

جدول محدودیتهای فن آوری های مورد استفاده درمسیریابی و تعیین موقعیت مکانی

نوع فن آوری                                  محدودیتها

Landmarks        در موقعیت جغرافیائی محدود قابل استفاده است، تحت تاثیر جابجائی و محدودیت های محیطی قرار دارد

Dead Reckoning      خیلی پیچیده بوده و صحت آن شدیدا به نوع دستگاه وابسته است که معمولا ابتدائی و         ناکارآود بودند، احتمال وقوع تجمع خطاها بشدت وجود دارد

Celestial       خیلی پیچیده و غیر دقیق بوده و فقط در شب امکان پذیر است،

OMEGA      غیر دقیق و مبتنی بر تعداد بسیار کم طول موجهای ارسالی در چند جهت بوده و تحت تاثیر اختلالات رادیوئی نا خواسته قرار میگیرد

LORAN      محدوده پوشش محدود (معمولا سواحل)، دقت متغییر، در موقعیت های جغرافیائی متفاوت متغییر است. به راحتی تحت تاثیر اختلالات رادیوئی نا خواسته قرار میگیرد

SatNav    مبتنی  براندازه گیریهای داپلر با طول موج کوتاه بنابر این شدیدا تحت تاثیر جابجائی جزئی گیرنده قرار میگیرد. تعداد ماهوار های همایت کننده کم بوده و به روز کردن اطلاعات تناوب مناسب را ندارد.

 

چرا وزارت دفاع امریکا اقدام به ایجاد سیستم  GPS نمود؟

        در روزهای انتهائی مسابقه تسلیحاتی،توانائی هدف گیری تاسیسات موشکی جماهیر سوسیالیستی شوروی در خاک شوروی و در سکوهای موشکها، که بتواند با دقتی بسیار زیادی انجام شود این امکان را به نیروهای امریکائی میداد تا تعادل قدرت را در این مسابقه تسلیحاتی، بسود خود رقم زنند .  برای هدف گیری تاسیسات موشکی دشمن، لازم بود تا محل استقرار دقیق سایت

موشکی خودی دقیقا قابل تایین باشد. این عمل برای سایتهای موشکی مستقر در خشکی کار دشواری نبود، اما اگر قرار بود که چنین حمله موشکی از دریا و یا از طریق زیر دریائی از اعماق دریا انجام شود، این امر با اشکال مواجه می شد.از این رو تعیین و حفظ موقعیت دقیق سایت موشکی خودی نسبت به هر نقطه در روی کره زمین منجر به ایجاد سیستم تعیین موقعیت جهانی GPS (Global Positioning System)  گردید.

بشر هر روز به دنبال پیدا کردن راه جدیدی جهت ناوبری مطمئن تر بود . در دوران جنگ سرد و پس از حمله غافلگیرانه به Pearl harbor در 7 دسامبر 1941 آمریکاییها احساس خطر کردند و با دلیل نگرانی از آغاز جنگ ناگهانی و از دست دادن مستعمراتشان شروع به طراحی GPS نمودند.

در سال ۱۹۷۲ وزیر دفاع وقت ایالات متحده خطاب به پژوهشگران جوان گفت ما چرا نباید یک سیستم موقعیت‌یاب دقیق هواپیمای نظامی را در اختیار داشته باشیم. به این ترتیب، پیشرفته‌ترین و جدیدترین سیستم ناوبری جهانی، یعنی GPS متولد شد که در راستای تعیین مکان و زمان جغرافیایی در بستر هوانوردی به سرعت فراگیر شد .

GPS های اولیه بسیار پیچیده بودند و کار با آنها بسیار سخت بود . به مرور زمان GPS ها بسیار پیشرفته تر شدند ولی این دستگاه فقط در اختیار وزارت دفاع آمریکا بود و هیچ سازمانی دیگر قادر به استفاده از این تکنولوزی نبود . پس از سقوط هواپیمای 007 کره ای در روسیه به خاطر ناوبری اشتباه ,ریگان اعلام کرد که استفاده از GPS برای عموم آزاد است .  جالب است بدانیم تولد GPS  به ظهور اینترنت خیلی شبیه بود. یعنی در سال ۱۹۷۸ فقط یک ماهواره به فضا پرتاب شد و به مرور به دوازده فروند رسید که امروزه این تعداد به ۲۴ فروند رسیده است .

 در سال ۱۹۸۰ دولت آمریکا استفاده از GPS را که برای مقاصد نظامی طرح شده بود در سطح بین‌المللی و فراگیر بلامانع اعلام کرد که امروزه با استفاده از چهار ماهواره در پرواز، اطلاعات دریافتی آنالیز شده و روی مونیتور و کابین خلبان به صورت دیجیتالی به نمایش درمی‌آید. اولين ماهواره GPS در سال 1978 پرتاب شد. 10 ماهواره اول که Block I نام داشتند به منظور توسعه اين تکنولوژي(developmental satellites) فرستاده شدند. از سال 1989 تا 1993 ، 23ماهواره

هاي توليدي (production satellites) به نام Block II پرتاب شدند. پرتاب بيست و چهارمين ماهواره در سال 1994 اين سيستم را تکميل کرد.

کاربرد روشهای سنجش از دور و سیستمهای اطلاعات جغرافیایی در منابع آب و خاک

 امروزه با پیشرفت علوم ، استفاده از فنآوری های جدید مانند دریافت و پردازش داده ها ( از طریق ماهواره ) ، استفاده از نرم افزار ها و سیستم های پردازش اطلاعات ، نقش مهمی در مدیریت منابع محدود آب وخاک دارد .استفاده از اطلاعات سیستم سنجش ازدور ماهواره ای با توجه به ویژگی های منحصربفرد آن از قبیل دید وسیع و یکپارچه ، استفاده از قسمت های مختلف طیف الکترومغناطیسی برای ثبت خصوصیت پدیده ها ، پوشش های تکراری و سرعت انتقال و تنوع اشکال داده ها ، امکان بکارگیری سخت افزار ها و نرم افزار های ویژهٔ رایانه ای ، درسطح دنیا با استقبال زیادی روبرو شده است ، و به عنوان ابزاری مناسب در ارزیابی ونظارت ، کنترل و مدیریت منابع آب و خاک ، جنگل ، مرتع ، کشاورزی و محیط زیست بکارگرفته شده و به مرور بر دامنهٔ وسعت کاربری آن افزوده گردیده است .در یکی دو دههٔاخیر ، افزایش حجم اطلاعات قابل دسترس و لزوم ترکیب این اطلاعات باعث شکل گیری فندیگری به نام سیستم های اطلاعات جغرافیایی شده است . سیستم های اطاعات جفرافیایی ،نرم افزار هایی هستند که زمینهٔ ورود داده ها ، مدیریت و تحلیل آنها و تهیهٔ محصول خروجی را فراهم می آورد . امروزه در زمینهٔ آبیاری و زهکشی کاربرد وسیع سنجش از دورو سیستم های اطلاعات جغرافیایی در مطالعات آبیاری و زهکشی ،‌شوری ، ماندابی اراضی،‌ مدیریت پروژه های بزرگ آبیاری و ارزیابی عملکرد آنها گزارش شده است .