مساحت کویرهای ایران
در حال حاضر، سطح بیابانها, كویرها و شنزارهای كشور ۳۴ میلیون هكتار و مراتع فقیر كویری ۱۶ میلیون هكتار برآورد میشود.بر اساس دومین گزارش وضعیت محیط زیست سال ۱۳۸۴ فلات ایران با قرار گرفتن روی كمربند خشك نیمكره شمالی دارای ذخایر منابع آبی بسیار ضعیف و نزولات جوی كم, تغییر سالیانه بسیار شدید و میزان پوشش گیاهی اندك است.
بر اساس این گزارش, این وضعیت اراضی, كشور را بالقوه در معرض پدیده بیابانی شدن قرار داده است، همچنین موقعیت جغرافیایی و اقلیمی و جریان بادهای نامساعد در كویرهای مركزی باعث شده تا حدود ۸۰ درصد از ۱۶۴ میلیون هكتار مساحت كشور دارای شرایط خشك و نیمهخشك باشد، به طوریكه كه بارندگی در ایران در این مناطق اندك و سالانه بین ۵۰ تا ۲۵۰ میلیمتر است.
این گزارش حاكی است؛ در حال حاضر بیابانهای كشور شامل ۶۱ درصد اراضی بیابانی و كویری, ۲۴ درصد شنزارها و ۱۵ درصد تپههای شنی است.این گزارش میافزاید: متاسفانه با بهرهبرداریهای بیرویه و نادرست از پوشش گیاهی و جنگلهای كویری طی ادوار و قرنهای گذشته این اراضی كه قبلاً دارای پوشش گیاهی بوده است به بیابانهای بایر تبدیل شدهاند.گفتنی است؛ بنابر برآوردهای صورت گرفته، سالانه به طور متوسط یك درصد از اراضی حاشیه بیابانها به سمت بیابانی شدن پیش میروند .
در کتب درسی , کویرهای ایران به دو قسمت تقسیم شده اند , دشت کویر و کویر لوت . در این مبحث قصدشده تقسیم بندی دقیقتری ازکویرهای ایران ارایه شودو درهرقسمت به صورت جداگانه توضیحاتی ارایه شده.دشت کویرشامل دوکویر می باشدکه توسط جاده سنتی جندق به بیدستان ( جاده کنونی جندق به دامغان ) از یکدیگر جدا می شوند . کویر شرقی به کویر بزرگ و کویر غربی به کویر کوچک مشهورند .
کویر بزرگ: از شمال به سلسله جبال البرز شرقی و کوه های بینالود ازشرق به شهر عشق آباد و ازبک کوه , از غرب به کویر کوچک وازجنوب به کویرلوت وکویرهای اطراف یزد وخور محدود می شود .
کویر کوچک Lکویر مسیله ) از شمال به کوههای البرزشرقی و مرکزی ,از جنوب به کویر ریگ جن , از غرب به کوههای مرکزی ایران و سلسله جبال کرکس و از غرب به کویر بزرگ محدود می شود . این کویر در بر گیرنده کویرهای مرنجاب , بند ریگ , دره نخجیر کویر سمنان و دریاچه نمک آران , حوض سلطان و کوههایی همچون سیاه کوه , سفیدآب , کوه طلحه , کوه دم و کوه یخاب می باشد .
کویر ریگ جن : حد فاصل کویر کوچک و کویرهای طبس و یزد می باشد . این کویر به علت دارا بودن مناطق وسیع باتلاقی , تپههای شنی بلند و ریگزارهای وسیع جزو صعب العبور ترین مناطق جهان می باشد که تا کنون عده محدودی از آن عبور کرده اند . کوه ملا هادی در این کویر قرار دارد .
مناطق کویری طبس و یزد : جزو دیگر مناطق کویری ایران می باشند که حد فاصلی بین کویر لوت و کویر بزرگ محسوب می شوند .باتلاق گاوخونی در این منطقه واقع شده است .
کویر لوت : یکی از صعب العبورترین نقاط جهان است . در قسمتهایی از این کویر هیچ موجود زنده ای حتی باکتری هم وجود ندارد . گرمترین نقطه کره زمین در این منطقه قرار دارد . شهر کلوته ها در حاشیه غربی این کویر قرار گرفته است . این شهر خیالی حاصل فرسایش شدید زمین در اثر وزش باد می باشد که از دور شباهت زیادی به یک شهر بزرگ دارد .
