تحقیقات جنگل
تحقیقات جنگل
بخش تحقيقات جنگل از ابتداي تأسيس مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع در سال 1347 شروع به كار نمود. تحقيقات اوليه اين بخش با توجه به كمبود منابع جنگلي و چوبي در كشور، بيشتر بر روي مطالعات سازگاري درختان سريعالرشد غيربومي (پهنبرگ و سوزنيبرگ) متمركز بود كه با استفاده از حدود 330 گونه و پرووننس مختلف در نقاط مختلف كشور انجام شد. در حال حاضر با توجه به مناطق اكولوژيك كشور، ديدگاه عمده اين بخش بر نگرش اكوسيستمي استوار است كه در آن لازم است ابتدا به ماهيت وجودي جنگل و سير توالي و تحولي طبيعي تودههاي جنگلي پي برد و با حفظ جنگل نسبت به حفظ خاك و عرصه پرداخت. با تغييرات ديدگاهها در كشور و جهان، بخش تحقيقات جنگل نيز تحقيقات خود را بر روي مديريت پايدار جنگلها، جنگلشناسي نزديك به طبيعت، برداشت كمتر از تودههاي جنگلي طبيعي و در مقابل توليد چوب از طريق جنگلكاري در عرصههاي تخريب يافته جنگلي و ساير عرصههاي غير جنگلي متمركز نموده است.
درختان و فرسایش خاک
درختان و درختچه ها و به طور کلی پوشش گیاهی در حفظ و پایداری خاک و افزایش قابلیت نفوذ آنها نقش موثری دارند خاک سطحی قابل استفاده انسان بیش از چند سانتی متر نیست به همین جهت حفظ و نگهداری آن امری حیاتی به شمار می رود . در مناطق خشک فرسایش بادی عامل عمده تخریب خاک ها بوده و در مناطق باد خیز درختان عامل موثری در تثبیت خاک ها به شمار می آیند . باد شکن های سبز ، حائل و ضربه گیر بوده که متشکل از چند ردیف درخت می باشد . در اطراف اماکن مسکونی و یا باغات به صورت کمربند های سبز طویل کاشته می شوند و بسیاری از صدمات ناشی از باد را تقلیل می دهند .
باد شکن ها با مقاومت در مقابل باد ، پیشروی و حرکت خاک را در سطح زمین متوقف کرده و میدان عمل باد را محدود می کند . ایجاد باد شکن همچنین در حفظ درختان مثمر بارده و محصولات زراعی اثرتعیین کننده دارد همچنین درختان به وسیله تاج پوشش خود مانع از فرسایش قطرات باران می شوند .
جنگل ها تامین کننده ی آب
پوشش کف جنگل و لاشبرگها تا 200 برابر وزن خشک خود آب در خود جذب و نگهداری می کنند. پوشش کف جنگل همانندلاشبرگ در باغبانی عمل می کند .این پوشش زمینی به عنوان عایق بوده ،از تاثیر گرما و سرمای بیش از حد بر روی خاک سطحی می کاهد و از این رو درجه حرارت را کنترل کرده و با کند کردن روند تبخیر رطوبت آن را حفظ کرده و از فرسایش خاک یا فشرده شدن آن در اثر ضربات باران حفاظت می کند. آن بخش از آب موجود در خاک که برای رشد گیاهان مصرف نگردیده باشد بتدریج در خاک فرو رفته و تبدیل به بخشی از منبع آب زیر زمینی می گردد.
آب باران در صورتی که نتواند جذب خاک شود جاری شده و وارد رودخانه ها و جویبارها می گردد. بواسطه جریان سریع آب بطرف اقیانوس و مصارف صنعتی زیاد از آب زیرزمینی ، در بیشتر مکان ها سفره آب زیرزمینی کاهش یافته و هنوز هم در حال کاهش است . آب های سطحی در اراضی بایر کاملا تلف نشده بلکه در بیشتر موارد می توان با احداث سدها و مخازن آبی نگهداری کرد و برای نیروگاه برق آبی ، خنک کردن سیستمهای بخاردستگاه های الکتریکی و همچنین آبیاری اراضی استفاده نمود .
